Hoe dik moet een fitnessmat zijn? Dikte per training

De dikte van een fitnessmat hangt af van de oefening: staat u vooral, steunt u op handen en voeten of ligt u op de grond? Voor yoga, pilates en fitness bestaan richtmaten in millimeters. Daarnaast tellen stevigheid, grip en materiaal als afzonderlijke criteria, en een eenvoudige test thuis of in de zaal toont of de mat past.

Welke dikte past bij uw training?

Een geschikte mat kiest u op basis van de plekken waar het lichaam de vloer raakt. Bij staande houdingen telt contact met de ondergrond. Bij vloeroefeningen telt vooral de ondersteuning van rug, heupen en knieën. Daartussen ligt een reeks diktes, van een dunne yogamat tot een mat van enkele centimeters.

Richtmaten voor yoga, pilates en fitness

Een yogamat is doorgaans 3 tot 6 mm dik. Zo'n relatief dunne mat houdt de voeten dicht bij de vloer, wat bij staande houdingen houvast geeft. Pilates vraagt meer: rug, heupen en knieën raken de mat geregeld, waardoor 6 tot 10 mm een praktisch startpunt is.

Voor algemene fitness en buikspieroefeningen ligt de bandbreedte op 6 tot 8 mm. Let daarbij ook op de slijtvastheid en het comfort van de mat.

Wanneer kiest u meer of minder demping?

Hoe meer u in beweging bent, hoe dunner de mat mag zijn. Voor dynamische yoga zoals vinyasa, ashtanga en power yoga is 3 tot 5 mm een praktische richtlijn. Hatha yoga en gemengde stijlen combineren staan en liggen: 4 tot 6 mm is dan een goed startpunt. Bij yin yoga en restorative yoga duren de houdingen langer, waardoor 5 tot 8 mm past.

Bij rustige grondoefeningen kan een dikke mat van 10 tot 20 mm extra demping geven. Sportibel biedt de fitnessmat Groot confort van 15 mm aan, geschikt voor onder meer planken en heupheffingen. Deze mat heeft afmetingen van 1,8 × 0,6 m.

Wat verandert bij krachttraining en sportschoenen?

Bij kracht- en intervaltraining raadt Sportibel een stevige fitnessmat met antislip onderkant aan. De Strong-gymnastiekmat kunt u zowel op blote voeten als met sportschoenen gebruiken. Een zachte, dunnere mat voor yoga voldoet daar niet automatisch aan.

Bij zware gewichten past een geschikte fitnessvloer of rubberen beschermingsmat vaak beter dan een gewone losse sportmat. Sportibel biedt een assortiment gym- en fitnessmatten in verschillende diktes en uitvoeringen voor intensief gebruik op scholen en in sportclubs. Zo stemt u het type mat af op de oefeningen.

Waarom vertelt de dikte niet het hele verhaal?

Twee matten met hetzelfde aantal millimeters kunnen heel anders aanvoelen. Het verschil zit hem in de opbouw: hoe stevig het schuim is, hoe de toplaag grijpt en op welke vloer de mat ligt.

Stevigheid bepaalt hoeveel de mat meegeeft

De demping die u voelt, hangt niet alleen van de dikte af. Ook de manier waarop de mat onder druk reageert, speelt mee, net als de ondergrond en de belasting. Daardoor kan een stevige, dunne mat bij balanshoudingen stabieler aanvoelen dan een dikkere mat die onder de voeten ver indeukt.

• Stevigheid: bepaalt of het oppervlak onder uw voeten voorspelbaar blijft.
• Samendrukbaarheid: hoe ver de mat inzakt onder hand, knie of voet.
• Materiaaldichtheid: compact schuim geeft minder mee dan zacht schuim van dezelfde dikte.
• Ondergrond en belasting: een harde vloer of een zware oefening verandert hoe de mat reageert.

Meer millimeters garanderen geen lagere belasting van de gewrichten en evenmin minder blessures. Voor een algemene blessurepreventieve werking van één bepaalde matdikte ontbreekt voldoende onafhankelijk bewijs.

Grip verschilt per zijde en ondergrond

Een mat heeft twee soorten grip. Aan de bovenkant blijven handen en voeten op hun plaats, terwijl de onderkant voorkomt dat de mat over de vloer schuift. Een label als ‘antislip’ garandeert echter geen vaste ligging: tegels, laminaat, hout, stof, zweet en vocht beïnvloeden allemaal hoe de mat blijft liggen.

Traint u met sportschoenen, dan telt ook de slijtvastheid van de toplaag. Daarvoor is bijvoorbeeld de antibacteriële fitnessmat Strong bedoeld, met een antislipbehandeling op het schuim. Bij een plank of push-up let u op twee dingen: verschuift de trainingsmat, en deukt zij te ver in?

Materiaal en sportmatnormen geven extra houvast

TPE wordt vaak gebruikt voor lichte, flexibele yogamatten, terwijl zacht NBR-schuim vooral bij grondwerk voorkomt. Toch voorspelt de naam van het materiaal niet hoe stevig de mat is of hoeveel extra grip zij biedt. Een mat in TPE kan dus per uitvoering verschillen.

Hetzelfde geldt voor PVC en andere synthetische matten, ook als het om foam gaat. Grip, flexibiliteit en slijtvastheid hangen af van de samenstelling en de afwerking. Twee foam-matten van hetzelfde materiaal kunnen zich daardoor anders gedragen.

Volgens NEN behandelt NEN-EN 12503-1:2013 de eisen voor gymnastiekmatten. NEN-EN 12503-4:2016 beschrijft een testmethode voor schokabsorptie. Deze normen leggen geen optimale dikte vast voor een willekeurige yoga- of fitnessmat.

Hoe test u of de mat bij u past?

Richtmaten helpen bij een eerste keuze. Daarna test u de mat het best op de plek waar u traint, met de oefeningen die u daar echt doet. In de praktijk vergelijkt u zo stabiliteit, grip en comfort.

Begin op uw gebruikelijke trainingsvloer

Leg de mat op de vloer waarop u normaal traint. Controleer eerst of zij vlak ligt en of de hoeken niet opkrullen. Het type vloer bepaalt waar u vervolgens op let:

• Schone, vlakke vloer: maakt de test betrouwbaarder, omdat niets onder de mat zit.
• Losse vezels of vuil: kunnen de mat laten verschuiven, ook bij een goede onderkant.
• Harde houten of stenen vloer: let zowel op het comfort bij liggen en knielen als op schuiven.
• Tapijt: de zachte onderlaag kan de stabiliteit van de mat veranderen.

Ongelijke tegels verdienen extra aandacht. Kleine hoogteverschillen kunnen de mat laten kantelen of verschuiven zodra u erop gaat staan.

Probeer staan, steunen en knielen

Ligt de mat goed, test haar dan in een vaste volgorde. Zo ziet u per houding hoe de mat zich gedraagt:

• Staande beweging: voer een rustige beweging uit en voel of de mat stabiel blijft en niet schuift.
• Plank of push-up: let erop of de mat onder handen en voeten te ver indeukt of verschuift.
• Knielende houding: ga kort zitten op uw knieën en voel of de druk comfortabel blijft.
• Vloercontact: komt de harde vloer duidelijk door onder de knieën, dan biedt de mat te weinig demping.

Vergelijk indrukking en comfort

Druk met hand en voet op dezelfde plek van de mat. Zo ziet u hoeveel het materiaal inzakt en hoe snel het terugveert. Vergelijkt u meerdere matten, gebruik dan steeds dezelfde vloer en dezelfde volgorde van oefeningen. Noteer telkens ondergrond, verschuiving, indrukking en comfort: dat is een praktische gebruikstest, geen laboratoriummeting.

Een stabiel liggend kniekussen, een opgevouwen handdoek of een yogadeken vangt plaatselijke druk op. Houdt de pijn aan, dan vervangen extra millimeters geen aangepaste oefentechniek of professioneel advies.