Bewegingsonderwijs kleuters: tips voor spelen en bewegen

Bewegingsonderwijs kleuters is verplicht sinds augustus 2023: minimaal 90 minuten per week, verdeeld over meerdere momenten. Dit artikel geeft praktische handvatten voor effectieve lessen met jonge kinderen, van lesopzet tot sportmateriaal kleuters.

Bewegingsonderwijs kleuters: doelen, lessen en materialen

Sinds 1 augustus 2023 geldt een wettelijke verplichting: elke basisschool biedt minimaal 90 minuten bewegingsonderwijs per week aan, ook voor groepen 1 en 2. Deze lessen worden gegeven door bevoegde (vak)leerkrachten met een geldig getuigschrift.

Hoeveel en hoe vaak krijgen kleuters bewegingsonderwijs?

Scholen verdelen de 90 minuten flexibel: twee sessies van 45 minuten, drie sessies van 30 minuten, of een ander patroon dat aan de norm voldoet. Voor kleuters werken korte, regelmatige blokken beter dan één lange les, het ritme ondersteunt hun concentratie en biedt voldoende ruimte voor herstel. Gymmaterialen kleuters moeten altijd beschikbaar zijn voor deze lessen.

• Twee sessies à 45 minuten biedt voldoende tijd voor warm-up, kernactiviteiten en afronding zonder stress.
• Drie sessies à 30 minuten past beter in het dagschema en houdt de kinderen actief verspreid door de week.
• Flexibele indeling stelt scholen in staat lessen aan te passen aan hun rooster en ruimtebeschikbaarheid.

Groepsleerkrachten met brede bevoegdheid mogen ook activiteiten in bredere context aanbieden op het schoolplein of tijdens sportdagen. De leerkracht bepaalt de verdeling, zolang de 90-minutennorm gehaald wordt.

Wat zijn de leerdoelen van bewegingsonderwijs voor kleuters?

Bewegingsonderwijs voor kleuters volgt twee kerndoelen. Kerndoel 57 richt zich op motorische vaardigheden: balanceren, klimmen, zwaaien, over de kop gaan, springen, hardlopen, mikken, jongleren, doelspelen, tikspelen en stoeispelen. Kerndoel 58 behandelt samenwerking, regels en zelfinschatting, gymzaal spellen kleuters moeten beide doelen integreren.

• Motorische basisvaardigheden vormen de kern: kinderen leren hun lichaam controleren en technische bewegingen beheersen.
• Samenwerking en regels worden ontwikkeld via groepsactiviteiten en spel met duidelijke afspraken.
• Zelfinschatting ontstaat als kleuters reflecteren op hun eigen prestaties en voortgang.
• Plezier in bewegen is essentieel: jonge kinderen moeten genieten van fysieke activiteit om een gezonde beweegcultuur op te bouwen.

Het doel is dat kleuters motorisch vaardiger worden; sociaal gedrag is een waardevolle bijkomst, maar niet het hoofddoel. Reflectie hoort bij elke les: vraag kinderen waarom bepaalde oefeningen moeilijker of makkelijker voor hen zijn.

Hoe stel je een effectieve gymles op voor kleuters?

Een goede les bewegingsonderwijs volgt het criteriummodel 'Lukt't, Leeft't, Loopt't'. Lukt't betekent dat activiteiten aansluiten op motorische basisvaardigheden uit het curriculum. Leeft't betekent aansluiten bij persoonlijke betekenis zodat plezier in bewegen ontstaat, Loopt't verwijst naar slimme lesorganisatie met minimale instructies die zelfinitiatief bevorderen. Sportmateriaal kleuters speelt hierin een centrale rol.

Werk met stations of vakken waarbij 6 tot 8 kinderen tegelijk oefenen: dit minimaliseert wachttijden en houdt iedereen motorisch actief. Mogelijke werkvormen zijn circuits, circuslessen, vrij spel met gymmaterialen kleuters, kringspelen en volksdansen. Wissel af tussen heterogene groepjes voor wederzijds leren en homogene groepjes voor gerichte begeleiding per niveau.

Kleuters raken snel uitgeput: zorg voor een goede balans tussen actieve momenten en rustmomenten. Begin met een korte warm-up, laat kinderen meedenken en experimenteren, en eindig met reflectie en ontspanning. Een les werkt beter zonder strikte instructies, laat kinderen ontdekken hoe hun lichaam werkt. Dat is hoe een goede les bewegingsonderwijs er in de praktijk uitziet.

Welk materiaal gebruik je bij bewegingsonderwijs voor kleuters?

Coördinatiemateriaal kinderen is onmisbaar voor effectieve lessen en ondersteunt de motorische ontwikkeling van jonge kinderen direct. Foamballen in verschillende maten, gewichten en dichtheden passen perfect bij die ontwikkeling: soft & light foam is ideaal voor allerkleinsten en sensorische ontdekking, high density foam werkt beter voor technische initiatie met dynamische sprongkracht. De foam ballen kleuters voldoen aan strenge Europese veiligheidsnormen en zijn geschikt voor binnen en buiten.

• Foamballen in diverse maten (7 cm, 17 cm, 20 cm) voor gooien, vangen en balspellen; beginnen met grote, zachte ballen werkt het best voor sport op kleuterleeftijd.
• Balansmateriaal zoals balance boards, bosu ballen, balanskussens en wiebelborden; ondersteunt evenwicht en psychomotorische ontwikkeling.
• Klim- en klautermateriaal zoals klimrekken, balansbalken, matten en kussens; essentieel voor grove motorische vaardigheden.
• Sensorische materialen zoals trilkussens, balansborden en verzwaringsvesten; bevorderen sensorische integratie en eerste sensorische ontdekking.

De site biedt een breed assortiment sensorische materialen speciaal ontworpen voor kleuterlessen. Voor praktische handvatten en lesideeën voor gymzaal spellen kleuters kun je ook terecht bij motorische spellen kleuters. Alle materiaal is duurzaam, geschikt voor intensief schoolgebruik en voldoet aan de geldende veiligheidseisen.

Aanbevolen producten

Tennisracket 49 cm voor kleuters

12,15 €